Patroni

1059
Pesa Jazz Duo

Lech Bądkowski

Urodził się 24 stycznia 1920 w Toruniu. Zmarł 24 lutego 1984 roku w Gdańsku. Pisarz, dziennikarz, tłumacz, działacz polityczny i społeczny, honorowy obywatel Gdańska. W 1938 roku ukończył gimnazjum w Toruniu. Uczestniczył w kampanii wrześniowej w 1939, był dowódcą plutonu, walczył m.in. nad Bzurą. Po klęsce przez Ukrainę i Węgry w 1940 roku przedostał się do Francji i walczył w Brygadzie Strzelców Podhalańskich, m.in. w bitwie o Narvik w 1940. Po upadku Francji przedostał się do Anglii, gdzie założył Związek Pomorski i uczestniczył w walkach Polskiej Marynarki Wojennej na Morzu Śródziemnym i Atlantyku.

 

Do Polski wrócił w 1946 roku, zamieszkał w Gdyni. Studiował w Wyższej Szkole Handlu Morskiego w Sopocie i prawo na uniwersytecie w Łodzi. W Gdańsku zamieszkał w 1951 roku. Związał się z prasą wybrzeżową: od 1952 z „Dziennikiem Bałtyckim”, od 1953 z tygodnikiem „Rybak Morski”. Od 1956 roku pełnił funkcję zastępcy redaktora naczelnego tygodnika „Ziemia i Morze”, a w latach 1954–1956 kierownika literackiego Teatru Miniatura. Od roku 1953 był działaczem Polskiego PEN Clubu i członkiem Związku Literatów Polskich, a w latach 1954–1955 i 1957–1966 prezesem gdańskiego oddziału. Jest twórcą Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego (od 1956 w jego władzach) i jego programu ideowego. W latach 1958-1962 był radnym Wojewódzkiej Rady Narodowej.
Od 21 sierpnia 1980 był członkiem prezydium Międzyzakładowego Komitetu Strajkowego Stoczni Gdańskiej – jego rzecznikiem prasowym, także członkiem grupy negocjującej porozumienie gdańskie. Odpowiedzialny był za postanowienia dotyczące wolności słowa w Polsce. W 1980 był redaktorem tygodnika „Samorządność”, zawieszonego w stanie wojennym.

 

Opublikował powieści: Połów nadziei (1959, uhonorowaną w 1960 Nagrodą Marynistyczną im. M. Zaruskiego Ligi Przyjaciół Żołnierzy), Wesoło w tropikach (1962), Powtórka (1969), Żołnierze znad Bzury (1969), Wielkie Jezioro Gorzkie (1970), Kulminacja (1972), Odwrócona kotwica (1976), Oblężenie (1976), Młody książę (1980), Huśtawka (1984), Chmury (1984); zbiory opowiadań: Kuter na strądzie (1951), Bitwa trwa (1960), Wszystko się liczy (1971) i Sny (1978). Ich fabuła wiązała się z Pomorzem, z jego współczesnością i historią. Z języka kaszubskiego przetłumaczył na polski: Życie i przygody Remusa Aleksandra Majkowskiego, Baśnie kaszubskie Franciszka Sędzickiego (1957), Legendy Pomorza Władysława Łęgi (1958).

 

Odznaczony został m.in. za udział w bitwie o Narvik w 1940 Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari (1941), Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (1965), pośmiertnie Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą OOP (2006) oraz Krzyżem Wolności i Solidarności (2015). W 2000 roku z gronem działaczy Wolnych Związków Zawodowych Wybrzeża i sygnatariuszy porozumień sierpniowych z 1980 wyróżniony został honorowym obywatelstwem Gdańska.
Lech Bądkowski pochowany został 28 lutego 1984 roku na cmentarzu Srebrzysko.

 

W roku 1986 i w latach 1988–1989 przyznano nagrody literackie Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego jego imienia. Od 2000 roku Lech Bądkowski jest patronem nagrody Miasta Gdańska dla najlepszej organizacji pozarządowej w Gdańsku. Jest także patronem ulicy na Siedlcach. 23 lutego 1989 roku przy Targu Rybnym odsłonięto poświęconą mu tablicę pamiątkową.

 

24 października 2019 roku Rada Miasta Gdańska ogłosiła rok 2020 “Rokiem Lecha Bądkowskiego”. 28 listopada w odpowiedzi na inicjatywę Gdańskiego Komitetu Obywatelskiego, Stowarzyszenia „Społeczny Komitet Budowy Pomnika Poległych Stoczniowców 1970 w Gdańsku” oraz Zrzeszenia Kaszubsko-Pomorskiego – Rada Miasta wydała zgodę na budowę jego pomnika u zbiegu ul. Świętojańskiej i ul. Minogi.

 

(źródło: Gedanopedia)